Karıştırılma ihtimali nedir, ne zaman ortaya çıkar ve değerlendirmede hangi unsurlar dikkate alınır?
Av. Nazım Kaan Demir tarafından hazırlanan “Türk Marka Hukukunda Karıştırılma İhtimali” başlıklı bilgi notumuzu aşağıda bulabilirsiniz.
Karıştırılma ihtimali nedir?
Karıştırılma ihtimali değerlendirmesi, Türk marka hukukunda sonraki tarihli bir markanın önceki tarihli bir markayı ihlal ettiği durumları düzenleyen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 6/1. maddesi kapsamındaki marka çatışmalarında uygulanan hukuki bir analizdir.
Karıştırılma ihtimali ne zaman ortaya çıkar?
İlişkilendirilme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırılma ihtimali, halkın söz konusu markaları taşıyan mal veya hizmetlerin aynı işletmeden ya da ekonomik olarak bağlantılı işletmelerden geldiğini düşünme riski bulunduğunda ortaya çıkar. Bununla birlikte, ilgili mal veya hizmetlerin tüm fiili ya da potansiyel tüketicilerinin yanılabileceğinin ispatlanması gerekli değildir.
Karıştırılma ihtimalinin değerlendirilmesinde temel ölçütler nelerdir?
Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin değerlendirilmesi, her somut olayda bütüncül biçimde ele alınması gereken çok yönlü bir analizdir. Markalar ile kapsadıkları mal veya hizmetler arasındaki benzerlik, markaların bıraktığı genel izlenim, hedef kitle ve bu kitlenin dikkat düzeyi, dikkate alınan pek çok unsurdan bazılarıdır.
İşaretlerin ve mal/hizmetlerin karşılaştırılması
Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca karıştırılma ihtimali iki temel unsurdan doğar: markaların aynılığı veya benzerliği ile bu markaların kapsadığı mal ve/veya hizmetlerin aynılığı veya benzerliği.
Belirtmek gerekir ki ABAD’ın Canon kararına göre mal veya hizmetler arasındaki düşük benzerlik derecesi, markalar arasındaki yüksek benzerlik derecesiyle dengelenebilir; bunun tersi de geçerlidir.
Değerlendirme aşağıdaki sırayla yapılır:
- Markalar benzer veya aynı mı? Değilse karıştırılma ihtimali yoktur.
- Mal ve/veya hizmetler benzer veya aynı mı? Değilse karıştırılma ihtimali yoktur.
- Her iki sorunun cevabı evet ise ek unsurlar dikkate alınır ve nihai değerlendirme benzerlik ile ek unsurlar birlikte gözetilerek yapılır.
Karıştırılma ihtimalinin incelenmesinde dikkate alınan ek unsurlar
Bu iki ölçütün yanı sıra önceki markanın ayırt ediciliği ve tanınmışlığı, ortalama tüketicinin dikkat düzeyi ve ilgili kesim gibi çeşitli başka unsurlar da dikkate alınır.
Önceki markanın ayırt ediciliği, karıştırılma ihtimalinin değerlendirilmesinde kilit bir unsurdur. Önceki marka ne kadar ayırt edici ise karıştırılma ihtimali de o kadar yüksektir. Buna karşılık ayırt ediciliği düşük markaların koruma kapsamı daha dar olacaktır.
Bunlara ek olarak seri markaların varlığı, çatışan markaların aynı ülkede bir arada bulunması, fiili karıştırma vakaları ve aynı (veya benzer) markalar arasındaki çatışmalara ilişkin Türk Patent ve Marka Kurumu ya da Fikri ve Sınai Haklar Mahkemelerinin önceki kararları da dikkate alınabilir.
Bu unsurların etkisi özetle şöyledir:
- Önceki markanın ayırt ediciliği: Yüksekse karıştırılma ihtimalini artırır.
- Önceki markanın tanınmışlığı: Yüksekse karıştırılma ihtimalini artırır.
- Ortalama tüketicinin dikkat düzeyi: Yüksekse karıştırılma ihtimalini azaltır.
- Seri markalar: Varsa karıştırılma ihtimalini artırır.
- Çatışan markaların bir arada bulunması: Varsa karıştırılma ihtimalini azaltır.
- Fiili karıştırma vakaları: Varsa karıştırılma ihtimalini artırır.
- Türk makamlarının önceki kararları: Varsa karıştırılma ihtimali değerlendirmesini destekler.
Bütünsel inceleme ilkesi
Tüm bu unsurlar değerlendirilirken markaların unsurlarının ayrı ayrı değil, bir bütün olarak ele alınması esastır. Bununla birlikte markaların ayırt edici unsurları inceleme sürecinde önemli bir rol oynamaya devam eder.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut bir dosyada sonuç, olayın ayrıntılarına göre değişebilir.



